مقالات
1396/11/29 13:57

مدل های مدیریت دانش

مدلهای مدیریت دانش

در راستای شناسایی و بررسی چگونگی مدیریت دانش، مدل های مختلفی دراین عرصه ارائه شده است. بعضی از مدلها فعالیتهای مدیریت دانش مانند خلق یا انتقال دانش را مورد مطالعه قرار میدهند و بعضی دیگر چرخه مدیریت دانش را به طور کلی بررسی مینمایند. اما تاکنون مدیریت دانشی که مورد توافق همگان باشد موجود نیست.  

1.       مدل کلی ساختار نظامهای مدیریت دانش 

این مدل نمای گسترده ای از نظامهای مدیریت دانش ارائه و نشان دهنده وابستگی بالای اینگونه نظامها بر تعاملات بین افراد است. براساس این مدل نظام های مدیریت دانش به وسیله استراتژی سازمان شکل میگیرد، و در نتیجه چگونگی تبدیل این استراتژیها به دانش سازمانی را تسهیل میکند. کاربران دانش خود را به نظام م یافزایند و در مقابل، با تقویت دانش خود، از این نظام منتفع می شوند.

2.      مدل مدیریت دانش میلتون

مدل میلتون براساس دو نگرش برقراری ارتباط و جمع کردن  نسبت به مدیریت دانش شکل گرفته است. این دو نگرش، مکمل هم بوده و ارزش آنها در بکارگیری متعادل و موازی آنها با یکدیگر است.

برقراری ارتباط: برقراری ارتباط، به معنی مرتبط کردن افراد با یکدیگر و ایجاد شبکه هایی در سازمان و با دیگر سازمانهاست، به طوری که افراد بتوانند دانش خود را با دیگران تسهیم کنند.

اغلب به این شبکه ها "گروه های عملکرد" گفته میشود. پست الکترونیکی، یک رسانه عالی است که به واسطه آن، افراد که با شبکه یا مبحثی روبرو شده اند، میتوانند آن قضیه را با این گروه در میان گذاشته و پاسخ دریافت کنند. این گروه ها همچنین میتوانند همدیگر را به صورت رودرو ملاقات کرده و درباره مسائل معمول بحث کرده و در رابطه با راه حل های ممکن در مورد آن مسئله تبادل دانش کنند.

جمع کردن: جمع کردن، به معنی جذب  دانش جدیدی است که در طول فعالیتها و عملیاتها ایجاد شده و برای کاربردهای مجدد آتی ذخیره شده است. جمع آوری دانش به ایجاد یک مبنای دانش با ارزش کمک میکند که فعالیتهای اصلی سازمان را پوشش داده و میتواند بازدهی بلندمدت داشته باشد، البته جمع آوری دانش نیازمند منابع است. افرادی باید مشخص شوند که جلسات جمع آوری دانش را تسهیل کرده و نتایج بدست آمده را ثبت کنند.

3.   مدل مدیریت دانش بنیادی در سازمان 

محتوای اصلی هر سیستم مدیریت دانش، محتوای آن یعنی دانش است. مراحل اصلی مدیریت این محتوای اصلی سیستم های مدیریت دانش به شرح ذیل است:

·        مرحله1: شناسایی حوزه دانش حیاتی سازمان

ü     مشخص کردن کسب و کار اصلی سازمان و نیازمندیهای دانشی آن

ü     مشخص کردن قلمرو دانش

ü     بازنگری توانمندیهای دانش

·        مرحله2: مشخص کردن پارامترهای دانش

ü     مشخص کردن دانش بنیادی

ü     ایجاد سیاست دانش حیاتی سازمان

·        مرحله3: ایجاد ساختار دانش

ü     ردیابی و مشخص کردن محل دانش

ü     ساخت محل حفظ و نگهداری دانش 

4.     مدل راهبردی مدیریت دانش

این مدل بر عوامل مختلفی در مدیریت دانش تأکید دارد که منطبق بر فلسفه کلی دانش است. این مدل مبتنی است بر چهار عنصر اصلی: نفوذ دانش، مبانی دانش، کاربردهای دانش، ارتقا و بازنگری دانش

 

5.     مدل زنجیره دانش

مدیریت دانش در سازمان، به شکل الگویی از مراحل مختلف نشان داده می شود هر یک از مراحل مدیریت دانش با شناخت یک نیاز دانش آغاز شده و وقتی که این نیاز برطرف شد پایان مییابد. مراحل مدیریت دانش میتوانند مستقل یا وابسته باشند. هریک از این مراحل مدیریت دانش میتواند مراحل دیگر را تحت تأثیر قرار دهد.  شیوه هایی که فعالیتهای مدیریت دانش بکار گرفته میشوند، میتواند بر موقعیت رقابتی سازمان تأثیر گذارد. به بیان دیگر، بهره وری، چالاکی، نوآوری، و اعتبار، چهار جنبه رقابتی هستند که هر کدام از آنها میتوانند سازمان را به نوعی از طریق انجام هریک از 9 فعالیت بیان شده، منتفع سازند.

 

6.      مدل چهار حلقه ای مدیریت دانش

فرایندهای یادگیری اثربخش که توأم با خلق، سازماندهی، تبادل دانش و به کار بستن آن می باشد که سبب بهبود عملکرد آن میشود.

 

7.     مدل چند عاملی توسعه نظامهای مدیریت دانش

یک سیستم مدیریت دانش باید فعالیتهای مدیریت دانش شامل خلق، ذخیره سازی و بازیابی، انتقال، و بکارگیری دانش را انجام دهد. مدل چند عاملی توسعه سیستمهای مدیریت دانش نشان میدهد که کدام یک از فعالیتهای مدیریت دانش باید پشتیبانی بشوند. سه مرحله اول در بیشتر مدل های پیشنهادی چرخه مدیریت دانش ارائه شده اند. اما در این مدل، انتقال و تکامل نیز اضافه شده است. انتقال از این جهت که دانش باید در بین افرادی که به آن دانش نیاز دارند، انتشار یابد، و تکامل از این جهت اضافه شده است که دانش همیشه باید به روز باشد تا مورد استفاده قرار گیرد.

8.     مدل چرخه حیات دانش

بهترین راه برای تفکر درمورد ساختار دانش ، درک life cycle است. فرایندهایی که توسط آن دانش ایجاد شده، توزیع گشته و بکار گرفته شود. 

خلق دانش: خلق دانش معمولاً در قالب فرایندی پیچیده و غیرقابل مدیریت دیده میشود. در حالی که، آرزوی بسیاری از سازمان ها، پشتیباتی این فرایند خاص است، و تلاش بسیاری در زمینه انتقال دانش صورت گرفته است تا این آزادی را برای کارکنان به وجود بیاورد که امکان خلاقیت بیشتری داشته باشند.

توزیع دانش: نگرشهای متعددی برای جمع آوری دانش وجود دارد. و با وجود تعداد زیاد نگرشها، حتی اگر شرکتها زمان زیادی را صرف کدگذاری دانش کرده و آن را در دسترس کارکنان دیگر قرار دهند، به این معنی نیست که دانش به طور صحیح تفسیر شده یا ارزشگذاری مناسبی روی آن صورت میگیرد.  

1.       مدل هیسیگ

این مدل از 4 فرآیند تشکیل شده است.

تولید کن: این امر به توانایی یادگیری و ارتباط بر میگردد. توسعه این قابلیت، تجربه تسهیم دانش، ایجاد و ارتباط بین ایده ها و ساختن ارتباطهای متقاطع با دیگر موضوعات، از اهمیت کلیدی برخوردار است.

ذخیره کن: به عنوان دومین عنصر مورد نیاز مدیریت دانش است که از طریق آن، قابلیت ذخیره سازمان یافته ای که امکان جستجوی سریع اطلاعات، دسترسی به اطلاعات برای کارمندان دیگر و تسهیم مؤثر دانش فراهم م یشود، به وجود می آید. در این سامانه، باید دانشهای لازم به آسانی برای استفاده همگان ذخیره شود.

منتشرکن: این فرایند به توسعه یک روح جمعی که در آن افراد به عنوان همکار در جهت دنبال کردن اهداف مشترک، احساس پیوستگی به هم داشته و در فعالیت های شان به یکدیگر وابسته اند، کمک می کند.

به کار ببر: چهارمین فرایند، از این ایده آغاز می شود که ایجاد دانش، بیشتر توسط کاربرد عینی دانش جدید میسر است؛ این عنصر، دایره فرایند مرکزی مدیریت دانش متحد را تکمیل می کند. 

 

2.      مدل بکمن

هشت مرحله زیر را برای فرایند مدیریت دانش پیشنهاد داده است:

·        شناسایی کردن: تعیین صلاحیت های درونی، منبع استراتژی، قلمرو دانش

·        تسخیر کردن: رسمی کردن دانش موجود

·        انتخاب کردن: تعیین ارتباط دانش، ارزش و دقت، رفع دانش های ناسازگار

·        ذخیره کردن: معرفی حافظه یکی شده در مخزن دانش با انواع الگوهای دانش

·        پخش کردن: توزیع دانش برای استفاده کنندگان به طور خودکار بر پایه علاقه و کار و تشریک مساعی دانش در میان گروه ها

·        به کار بردن: باز یافتن و استفاده دانش در تصمیم گیری ها، حل مسائل، خودکار کردن و پشتیبانی کار و مددکاری شغل و آموزش 

·        ایجاد کردن: تولید دانش جدید در حین تحقیقات، تجربه کردن کار و فکر خلاق

·        تجارت کردن: فروش و معامله، توسعه و عرضه کردن دانش جدید به بازار در قالب محصولات و خدمات

 

3.     مدل هفت سی (7C)

این مدل بر مبنای هفت واژه که حرف اول آنها C است، بنا شده است.  

1.       مدل بکوویتز و ویلیامز

اجزای فرایند مدیریت دانش ارایه شده از سوی بکوویتز و ویلیامز، شامل هفت عامل "یافتن"، "بکارگیری"، "تسهیم" ، "ارزیابی"، "ایجاد "، " نگهداری" و "حذف" است که باید برای ایجاد سرمایه برپایه دانش به صورت یکپارچه مدیریت  گردند.

·        یافتن:  نکات اساسی که در یافتن اطلاعات درست ، باید در زمان مناسب مدنظر قرار گیرند.

·        بکارگیری: باید بتوان خلاقانه و مشتری گرایانه، را ه حل های مناسب را به دست آورد.

·        یادگیری: بررسی در خصوص یافتن  دلایل موفقیت یا عدم موفقیت پروژه های انجام شده به منظور لحاظ کردن نتایج آن در پروژه های آتی برای انجام اثربخش آنها.

·        تسهیم: در این فرایند، همکاران، دانشهای خود را به دیگران انتقال میدهند و این امر، موجب گسترش پایه های دانش سازمانی می شود.

·        ارزیابی: در این فرایند باید دانشهای موجود و نیازهای فعلی و آتی دانش ارزیابی شوند.

·        ایجاد / نگهداری: باید دانشهای مهم و استراتژیکی در این فرایند توسعه یابند و داراییهای دانشی، نیز مورد توجه قرار گیرند.

·        حذف: در این فرایند دانشهایی که از نظر استراتژیک و کاربرد دیگر، بی معنی هستند، باید از سیستم حذف یا درجایی دیگر انبار گردند.

2.      مدل نوناکو و تاکوچی

مفهوم "دانش پنهان" و "دانش آشکار" توسط نوناکو برای طر ح ریزی نظریه یادگیری سازمانی طبقه بندی شده است . در این تقسیم بندی، با توجه به همگرایی بین شکل های پنهان و آشکار دانش، دانشمندان ژاپنی مدلی را پایه گذاری کرده اند که به نام خودشان است. تمرکز این مدل بر دو نوع دانش آشکار و پنهان، نحوه تبدیل آنها به یکدیگر و چگونگی ایجاد آن در تمام سطوح سازمانی است. 

 

1.       مدل پایه های ساختمان دانش 

این مدل که سنگ بنای ساختمان مدیریت دانش نیز نامیده میشود، مدیریت دانش ر ا به صورت سیکل دینامیکی میبیند که در چرخش دائم است .  مراحل این مدل، شامل هشت جزء متشکل از دو سیکل؛ درونی و بیرونی است.

·        چرخه درونی: به وسیله بلوکهای کشف(شناسایی)، کسب، توسعه، تسهیم، کاربرد (بهره برداری) و نگهداری از دانش، ساخته میشود.

·        چرخه بیرو نی: شامل بلوکهای اهداف دانش و ارزیابی آن است که سیکل مدیریت دانش را مشخص مینماید. 

 

برای اخذ مشاوره مدل های مدیریت دانش با شماره تلفن های ذیل تماس حاصل فرمایید .

02177297901     02177298682    

 

 

نظرات

نظر شما
نام :
پست الکترونیکی :
وب سایت :
متن :

تصویر :

برچسب ها : 
ما را دنبال کنید