اخبار گروه نور

Feed
ISO22000:2005

ISO22000:2005

سیستم مدیریت ایمنی در زنجیره تأمین مواد غذایی استانداردISO 22000

استاندارد ISO22000:2005 الزاماتی پیرو کنترل و کاهش ریسک های مواد غذایی برای مصرف کنندگان و همچنین جهت افزایش سطح ایمنی مواد غذایی را مطرح می نماید.الزامات استاندارد ISO22000 می تواند نگرانی های مصرف کنندگان و همچنین سازمان های نظارتی مواد غذایی را از ایمنی مواد غذایی تولید شده برطرف نماید.

لزوم و چرایی استاندارد ISO22000:2005

در روزگار فعلی و با افزایش روز افزون نیاز به مواد غذایی در جوامع مختلف،تعداد واحد های تولید کننده مواد غذایی نیز افزایش یافته و این دغدغه در مصرف کننده به وجود آمده است که کدام مواد غذایی را می توانند با اطمینان از امنیت و سلامت آن استفاده نمایند.پاسخ به این نیاز مصرف کنندگان پیروی تولید کننده و یا هر شرکت و سازمان حاضر در زنجیره مواد غذایی از یک استاندارد بین المللی در راستای ایمنی مواد غذایی است.از این رو است که تولید کنندگان،توزیع کنندگان و سایر سازمان های حاضر در زنجیره مواد غذایی جهت القا اطمینان از ایمنی مواد غذایی خود به مصرف کننده اقدام به پیاده سازی استاندارد ISO22000:2005  و اخذ گواهینامه ISO22000 می نمایند.

HACCP چیست؟

استاندارد HACCP  یا همان کنترل نقاط بحرانی مواد غذایی یک سیستم در راستای کنترل نقاط بحرانی تولید مواد غذایی و یا کاهش خطرات بالقوه آن می باشد.این استاندارد تا سال 2005 که اولین بار سازمان جهانی استاندارد ISO اقدام به انتشار استاندارد ISO22000 نمود ،تنها استاندارد موجود برای مواد غذایی بوده و شرکت های تولید کننده مواد غذایی اقدام به اخذ آن می نمودند که پس از انتشار این استاندارد الزامات مربوط به HACCP در داخل الزامات ISO22000 جای گرفت و بعد از آن دیگر اخذ گوهینامه HACCP بی معنا می باشد ولی نباید در نظر نداشت که ماخذ استاندارد ISO22000 همان استاندارد HACCP  می باشد.

دامنه کاربرد ISO22000:2005

استاندارد ISO22000:2005 جزئ تخصصی ترین استاندارد های جهان در صنایع غذایی می باشد که در 1 سپتامبر سال 2005 توسط کمیته فنی ISO/TC34 تدوین و منتشر گردید.الزامات استاندارد ISO22000:2005 قابل پیاده سازی و اجرا در همه زنجیره تامین مواد غذایی از تولید کننده ،توزیع کننده،شرکت های حمل،انبارها،سردخانه ها ،هتل ها و رستوران ها،تولید کنندگان ماشین آلات صنایع مواد غذایی  و تمامی نقش آفرینان در صنعت مواد غذایی می باشد .

 



                

  مزایای پیاده سازی ISO22000:2005

1- شناسایی و کنترل نقاط بحرانی و خطرزا در ایمنی مواد غذایی

2- کنترل و کاهش پیامدهای نقاط بحرانی ایمنی مواد غذایی

3- شناسایی عملیات پیش نیازی PRP

 4- کنترل کیفیت و ایمنی مواد غذایی در راستای بالا بردن سطح کیفی و ایمنی مواد

5- تهیه و اجرای روش های مرتبط با روش استفاده،شرایط خاص مصرف،طرح جمع آوری و ....

6- همخوانی الزامات با استاندارد های ISO9001:2015 و سایر استاندارد های ISO

7- تضمین ایمنی محصول و حفظ اعتبار تولید کننده

 پیاده سازی این استاندارد بین المللی بهتر است که همزمان و یا بعد از پیاده سازی سیستم مدیریت کیفیت ISO9001 صورت پذیرد که در اینصورت می تواند منافع بیشتر و گسترده تری برای سازمان داشته باشد.

علاقه مندان و تولید کنندگان محترم می توانند برای درخواست مشاوره سیستم مدیریت ایمنی مواد غذایی ISO22000:2005 این فرم را تکمیل کرده و منتظر تماس کارشناسان گروه مهندسین مشاور نور باشند و یا جهت کسب اطلاعات بیشتر با شماره تلفن های 77298682-77297901-021 تماس حاصل فرمایند.

 

توضیحات تکمیلی

در دنیای امروزه ما ، عبارات و مفاهیمی جدید در حال پیدایش هستند به صورتی که هم زمان با توسعه و رشد اقتصاد و پیشرفته شدن صنایع ، مفاهیم و عبارات جدیدی شکل گرفته اند . در این بین بحث ایمنی و سلامت محصول و تمامی عبارات مربوطه از قاعده مذکور مستثنی نیستند . سیستم مدیریت بهداشت مواد غذایی ، به عنوان برنامه ای جهت تضمین ایمنی مواد غذایی و نه به عنوان استاندارد ، سال های متمادی تحت پشتیبانی و حمایت کشور های وارد و سازمان های جهانی مواد غذایی بوده است . با عنایت به این موضوع که استاندارد ISO22000 ترکیبی از قواعد و اصول HACCP بودده و روش های اجرایی و برنامه های پیش نیازی (PRPs) ان در کمیسیون کدکس مواد غذایی تعریف شده اند . در استاندارد مذکور ،‌تمامی جوانب خطراتی که ممکن است در زنجیره تولید مواد غذایی ،‌ فرایند ها ،‌تاسیسات ‌، تجهیزات و ... را تهدید کنند ، شناسایی شده و فرایند ارزیابی ان نیز صورت می پذیرد . در نتیجه به سادگی به واسطه واحدی تحت عنوان فراوری یا دیگر واحد ها در تمامی طول زنجیره تولید تا عرضه به مشتری ، قابلیت کنترل را به ما می دهد .

جهت تهیه استاندارد ISO22000 ، کمیته ای تشکیل شده از کشور های ژاپن ، المان ،‌ فرانسه ، انگلیس ، امریکا و چند کشور دیگر از ابتدای سال 2000 میلادی ، شروع به تهیه پیش نویس و مذاکرات فنی نمودند .

ISO22000

اجزای استاندارد

ISO 22000

معرفی :

ستاندارد ISO22000 ، سیستم مدیریت ایمنی مواد غذایی ، استانداردی جهان شمول است که به تایید و تصویب اعضای سازمان جهانی استاندارد (ISO) رسیده است . تمامی افراد دخیل در زنجیره تامین و تولید ماده ی غذایی نظیر : شرکت های حمل و نقل ،‌ انبار های نگه داری محصول ، تولید کنندگان خوراک دام و ابزیان ، تولید کنندگان مواد اولیه ، پرورش دهنان دام و طیور و ابزیان ، تولید کنندگان مواد شیمیایی ، نظافت و گند زدایی سطوح کارخانجات ، و هم چنین شرکت های خدمات دهی ،‌ شامل این استاندارد بین المللی می شوند .

ISO22000 الزامات مدیریت ایمینی غذا را جهت تضمین سلامت ماده غذایی در زنجیره تامین و تولید این محصول تا مصرف کننده مشخص نموده و از اجزای کلیدی زیر تهیه شده است :

۱-تهیه برنامه های پیش نیازی

2- پایه و اصول ایمنی مواد غذایی

3- ایجاد ارتباط متقابل و دوطرفه ما بین عناصر درگیر در چرخه تامین و تولید

ارتباط بین عناصر شرکت کننده در تمامی طول زنجیره تامین  ، جهت اطمینان از شناسایی و درک خطرات ایمنی غذا و کنترل ان در تمامی مراحل ،‌حیاتی و ضروری می باشد . ارتباط مذکور می بایست در تمامی عناصر چرخه تامین و تولید مواد غذایی بین اشخاص و عناصر مورد نظر ایجاد گردد . ایجاد ارتباط با عرضه کنندگان و مصرف کنندگان ، باعث اگاهی بخشیدن به انان از خطرات مشخص شده ، و اقدمات از پیش کنترل شده موجب متذکر شدن نقش ان ها در سلامت محصول نهایی می گردد . استانداردISO22000  اصول هفت گانه مدیریت ایمنی مواد غذایی و مراحل اجرایی ان را ( که در کدکس مواد غذایی به ان اشاره گردیده است ) شامل می گردد . تحلیل مخاطره ، تحت عنوان عنصر کلیدی برای کار امد کردن این استاندارد ،‌ مد نظر قرار گرفته شده است . در چرخه تولید مواد غذایی ، طبق موارد گفته شده ، تمامی خطرات بالقوه و بالفعلی که قادر به تهدید سلامت ماده غذایی می باشند ، باید شناسایی و کنترل گردند ،‌به همین جهت این استاندارد به طور کامل و جامع به این استاندارد پرداخته است . ISO22000 به انضمام جنبه های ایمنی غذا ، جنبه هایی مانند موضوع اخلاق در تجارت ، اگاهی مصرف کننده از محصول خریداری شده و ... را نیز مورد توجه خود قرار داده است .

مزیت های ISO22000

وجود بیش از ۳۰ طرح کنترلی در دنیا ، موجب گردیده که به انضمام شناسایی تمامی خطرات بالقوه و بالفعل ، سطوح مختلفی از سلامتی برای یک ماده غذایی مشخص گردد و هم چنین تولید کنندگان را نیز  با انواع قوانین و مقررات و هزینه های جانبی و زائد مواجه کرده است .  نیازمندی های استاندارد ISO22000 به صورت یکپارچه و با شرکت کارشناسان مواد غذایی از تمامی بخش های مختلف در قالب یک سند هماهنگ ارائه گردیده است .

دسته بندی مزایای استاندارد ذکر شده به به صورت ذیل می باشد :

1-انطباق محصول با استاندارد های بین المللی

2-ایمنی محصول و تضمین کیفیت

۳-حفظ اعتبار تولید کننده و نماد محصول

4-هماهنگی در اجرای استاندارد  در کشور های مختلف و رقابت بهتر در بازار های بین المللی

5- کاهش امار بیماری های ناشی از مواد غذایی الوده

6- بهره برداری مناسب تر از منابع

7- مستند کردن بهتر روش ها و فرایند ها

8- کاهش مواد مرجوعی و افزایش سود دهی

ویژگی های استاندارد ISO22000

به صورت کلی ISO22000 الزامات یک سیستم  مدیریت ایمنی مواد غذایی را در تمامی فرایند های مرتبط با غذا ( از کشت یا صید تا مصرف کننده نهایی ) تشریح کرده و شامل ویژگی های ذیل می باشد :

منطبق بودن با اصول HACCP ذکر شده در کدکس

مطابقت در اجرای استاندارد های مدیریتی ایمنی مواد غذایی در تمامی کشور های دنیا

فراهم کردن یک استاندارد قابل ممیزی به انضمام ایجاد بستر کسب گواهینامه های بین المللی

مطابقت با الزامات استاندارد ISO9001

فراهم کردن فهم منطقی از HACCP در ابعاد بین المللی

امکان ممیزی اسان تر سیستم مدیریت ایمنی مواد غذایی و برطرف کردن  سوء برداشت ها از این سیستم

دادن اطمینان خاطر به مصرف کنندگان محصولات

پیشبرد سازمان در راستای تولید بدون نقص

جلوگیری از خطرات میکروبی ، شیمیایی و فیزیکی که امکان ضرر به مشتری و کاهش اعتبار سازمان در فراورده های غذایی را در پی خواهد داشت .

دلایل و ضرورت های اجرای استاندارد ISO22000

در سال های گذشته ، طبق موارد گفته شده ، مدیریت ایمنی مواد غذایی ، به عنوان برنامه تضمین ایمنی مواد غذایی به جای استاندارد ، مورد پشتیبانی کشورهای عمده وارد کننده مواد غذایی و سازمان های جهانی بود . در سال های گذشته ، با وجود این که مدیریت ایمنی مواد غذایی در اکثر کشور ها من جمله کشور عزیزمان ، ایران ، به اجرا در امده است ، ولیکن پیاده سازی ان بیشتر بر اساس سلیقه افراد بوده است و ممیزی ان نیز بیشتر بر پایه درک ممیز از اصول این استاندارد وابسته بوده است . ناهماهنگی های مذکور منجر به تهیه استاندارد مدیریت ایمنی مواد غذایی تحت عنوان استاندارد ISO22000 گردیده است . به جهت این که :

1-در کلیه کشور ها و هم چنین در داخل کشور ها ، شرکت های فراوری با درک یکنواخت و مدیریتی کارا ، اصول مدیریت ایمنی مواد غذایی را پیاده سازی می نمایند .

2- از پیاده سازی اسن استاندارد بر اساس برداشت شخصی در واحد های فراوری جلوگیری می شود .

3- فرایند ممیزی این سیستم به راحتی قابل اجرا می باشد .

4- تضمین خطرات مهم و مشکلات کیفی مواد غذایی به درستی ، صورت می گیرد .

5- موانع تجارت مواد غذایی رفع می شود .

6- ایمنی و سلامت محصول به درستی تضمین می گردد .

7- الزامات قانونی کشور ها  و نیازمندی های مشتری مورد توجه بیشتری قرار می گیرند .

8- به اثبات رساندن توانایی واحد های فراوری برای تحت کنترل دراوردن و مهار خطرات و نیز کنترل کیفیت محصول تولیدی

این استاندارد عملکرد کیفیت را به سلامت غذایی مرتبط می سازد .

به علت گسترش روز به روز فرایند تولید محصولات غذایی و توسعه زنجیره عرضه ان ها ، پیش بینی می گردد پیاده سازی این سیستم نقش عملکردی موثری در توسعه کیفیت محصول در تمامی ابعاد خواهد داشت . ایمنی غذا ، بستگی به بروز خطرات بیمای زایی غذایی به هنگام مصرف می باشد . از ان جایی ک هممکن است در هر مرحله از زنجیره غذایی خطرات بالقوه و بالفعل ایمنی غذا رخ دهد ، کنترل مناسب و کافی در تمامی عناصر زنجیره غذایی ، امری ضروری می باشد . فلذا ،‌ نیل به ایمنی غذا ، با تلاش فراگیر تمامی عناصر زنجیره ، قابل دسترسی می باشد .

 

Sohrab Minaei, [13.08.17 20:21]
این استاندارد مجموعه ترکیبی موثری را جهت حصول اطمینان از ایمنی غذا در طول زنجیره غذایی ایجاد می‌نماید که عناصر کلیدی آنها شامل ارتباط متقابل، سیستم مدیریت، برنامه‌های پیشنهادی و اصول HACCP می‌باشد.
دامنه کاربرد: کلیه سازمانها در محدوده زنجیره غذایی شامل تولیدکنندگان مواد اولیه در کارخانه‌های تولید مواد غذایی و خوراک دام، عوامل درگیر با حمل و نقل و انبارش، فروشگاه‌های خرده فروشی و تامین کنندگان خدمات مرتبط با غذا نظیرخدمات بسته‌بندی و … می‌توانند از این استاندارد بهره جویند.
این استاندارد یکی از تخصصی ترین استانداردهای مدیریت کیفیت در صنایع غذائی در جهان می باشد که در اول سپتامبر 2005 توسط کلیه ISO/TC34 تدوین و ابلاغ شد.این استاندارد قابلیت پیاده سازی در سراسر زنجیره تأمین مواد غذائی از تولید در مزرعه و یا مراکز نگهداری دام و طیور تا ماشین آلات صنایع غذائی، کارخانجات تولید مواد غذائی، صنایع بسته بندی، غذای دام و طیور شرکتهای پخش مواد غذائی، سوپر مارکتها و… را دارد.
کدکس
کدکس عبارت است از جمع آوری وتطبیق بین المللی استاندارد های مواد غذایی و ارایه آن به شکل واحد.
تعریف کدکس
کدکس در لغت بمعنای آیین نامه،مقررات،نشانه و آلیمانتاریوس به معنای مواد غذایی می باشد.
کدکس عبارت است از جمع آوری وتطبیق بین المللی استاندارد های مواد غذایی و ارایه آن به شکل واحد.
تاریخچه تشکیل کمیسون کدکس غذایی
در یازدهمین کنفرانس FAOدر ۱۹۶۱ و شانزدهمین اجلاس جهانی WHO در ۱۹۶۳تشکیلات جدیدی تحت عنوان کمیسیمون آیین نامه مواد غذایی“Codex Alimentarius Commission” به منظور اجرای استانداردهای مشترک  FAO/WHOدر زمینه مواد غذایی به وجود آمد در حال حاضر ۱۷۲ کشور عضو کدکس می باشند.
اهداف کمیسیون کدکس غذایی
حفظ منافع و بهداشت مصرف کنندگان
تسهیل روابط تجاری و هماهنگ شدن اقدامات انجام شده در زمینه مواد غذای
هماهنگ نمودن کلیه فعالیتهای استاندارد مواد غذایی در بخشهای دولتی و غیر دولتی
تعیین اولویت و ارائه راهنماییهای لارم در زمینه پیش نویسهای استاندارد با کمحک سازمانهای ذینفع
نهایی نمودن استانداردها و انتشار آنها به صورت مقررات و یا codexدر قالب استانداردهای منطقه ای یا بین المللی و تکمیل و اصلاح استانداردها پس از بررسی های مناسب و لازم
روش تدوین استانداردهای کدکس
۱ـ روش معمولی: دارای ۸ مرحله (step)است که کشور های عضو در مراحل ۳،۶ و ۸ نظرات خود را اعلام می نمایند.
۲ـ روش سریع: دارای ۵ مرحله است که کشورهای عضو نظرات خود را در مراحل ۳ و ۵ اعلام می نمایند.
چهارچوب استانداردهای کدکس مواد غذایی
۱ـ نام استاندارد ۲ـ دامنه کاربرد ۳ـ تعریف ۴ـ ترکیبات اصلی تشکیل دهنده و عوامل کیفیتی ۵ـ افزودنی ها ۶ـ ‎آلاینده ها ۷ـ ویژگیهای بهداشتی ۸ـ وزن و اندازه ۹ـ برچسب گذاری ۱۰ـ روش آزمون و نمونه گیری
ساختار تشکیلات کدکس بین المللی
کمیسیون کدکس مواد غذاییC.A.C شامل(دبیر خانه و کمیته اجرایی)و کمیته اجرایی شامل(کمیته های منطقه ای، کمیته های اجرایی بین دولتی، کمیته محصولات مواد غذایی،کمیته موضوعات عمومی.
کمیته موضوعات عمومی(۹ کمیته فنی)
۱ـ باقیمانده آفت کشها
۲ـ سیستم بازرسی و صدور گواهینامه برای مواد غذایی وارداتی و صادراتی
۳ـ باقیمانده داروهای دامی
۴ـ تغذیه و رژیمهای ویژه غذایی
۵ـ برچسب گذاری مواد غذایی
۶ـ روشهای آزمون و نمونه برداری
۷ـ اصول کلی
۸ـ افزودنیها و آلاینده های مواد غذایی
۹ـ بهداشت مواد غذایی
10-کمیته محصولات مواد غذایی
کمیته فنی:
1ـ میوه ها و سبزیهای فراوری شده
۲ـ میوه ها و سبزیجات تازه
۳ـ چربیها و روغنها
۴ـ فراورده های کاکائو و شکلات
۵ـ شکر
۶ـ شیر و فراورده های آن
۷ـ آبهای معدنی طبیعی
۸ـ ماهی و فراورده های شیلاتی
۹ـ بهداشت گوشت
۱۰ـ غلات ،حبوبات وبقولات
۱۱ـ پروتینهای گیاهی
کمیته های اجرایی بین دولتی (۳ کمیته فنی)
1ـ غذاهای حاصل از بیوتکنولوژی(ژاپن)
۲ـ خوراک دام(دانمارک)
۳ـ آبمیوه ها و سبزیها(برزیل)
کمیته های منطقه ای (۶ کمیته فنی)
۱ـ آسیا(کره)۲ـ آفریقا(مراکش) ۳ـ اروپا(جمهوری اسلواکی) ۴ـ خاور نزدیک(اردن) ۵ـ آمریکای لاتین(آرژانتین) ۶ـ آمریکای شمالی و اقیانوسیه(ساموآ)
.
استانداردها و آئین کارهای تدوین شده توسط کمیسیون کدکس
– استاندارد های محصولات غذایی
– استاندارد های عمومی و راهنماهای بر چسب گذاری
– راهنماها و آیین کارهای محصولات غذایی
– حد مجاز آفت کشها
– آیین کارها و راهنمای کلی بهداشت مواد غذایی
– تعیین حد افزودنیهای مواد غذایی
– تعیین حد افزودنیهای مواد غذایی
– راه های ارزیابی خطر
– راهنماها و توصیه های نحوه اجرای بازرسی وصدور گواهینامه
– استانداردها و راهنماها و آیین کارهای آلاینده ها
چگونگی ارتباط کمیسیون کدکس غذایی در کشورها
موسسه استاندارد عامل ارتباطی کمیسیون کدکس غذایی در ایران است. دبیرخانه شورای هماهنگی کدکس در موسسه و در مدیریت غذایی و کشاورزی مستقر می باشد. رییس موسسه، نائب رییس شورا و رییس کمیسیون ملی کدکس غذایی ایران می باشد.

 

 ISO22000:2018